الصَّمَد : بی نیازمطلق،کسی که همه نیازمندان به اورجوع دارند [ نظرات / امتیازها ]

صمد : بزرگ و سالارى است
 توضيح : که در همه کارها آهنگ او مى کنند و خواسته ها و نیازها و تقاضاها را به سوى او مى برند. «رجلٌ مصمد» به معنى مردى است که مقصد و مقصود است؛ و نیز «بیت مصمد» خانه اى است که مقصود و هدف همگان است. [ نظرات / امتیازها ]

صمد : آنکه آهنگ به وی کنند در مهمات - پناه نیازمندان
 توضيح : همه موجودات در امورشان خداوند را قصد می کنند . چنانچه امام جواد (ع) در معنای « صمد » فرمود : « سید مصمود الیه » او بزرگی است که موجودات به او رجوع می کنند و محتاج اویند [ نظرات / امتیازها ]

الصمد : بی نیازی که مقصود همه نیازمندان است ، کسی که بی نیاز است و خلأ ندارد . [ نظرات / امتیازها ]

صَمَد : مورد مراجعه در تمام امور
 توضيح : ریشه --- > ص م د
مصدر ---> صَمد: قصد کردن همراه اعتماد
«صَمَد» (المَصمود الیه) به کسی گفته می شود که مردم برای برآورده شدن نیازهای خود او را قصد می کنند. یعنی کسی که از همه کس بی نیاز هست. بی نیاز مطلق و آن تنها مختصص خداوند متعالی هست که از هر کس و همه کس بی نیاز هست/.% [ نظرات / امتیازها ]

«صَمَد» : در متن آمده است.
 توضيح :
✅ تعریف و تحلیل واژه
واژه «صمد» تنها یک‌ بار در قرآن کریم، در سوره اخلاص آیه ی 2 ، آمده است :
«اللَّهُ الصَّمَدُ»
«صَمَد» در زبان عربی از ریشه «ص ‌م‌ د» گرفته شده و از نظر لغوی به معانی مختلفی چون «استوار»، «بی‌نیاز»، «مرجع در نیازها» و «نفوذناپذیر» اشاره دارد. در تفسیرهای مختلف، این واژه به معنای کسی که همه به او رجوع می‌کنند اما خود به کسی نیاز ندارد، تبیین شده است. برخی از لغویان مانند ابن فارس و راغب اصفهانی نیز بر معنای «چیزی که توخالی نیست» تأکید کرده‌اند که این معنا می‌تواند به استواری مطلق الهی اشاره داشته باشد، یعنی خداوند در ذات و صفات خود کاملاً کامل و نفوذناپذیر است.

✅ ویژگی‌های «صَمَد» در قرآن
در سوره اخلاص، که به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین سوره‌های توحیدی قرآن شناخته می‌شود، «صَمَد» پس از نام «الله» آمده و بر ویژگی بی‌نیازی مطلق خداوند تأکید دارد. این واژه بر چهار بُعد اساسی دلالت دارد:

 بی‌نیازی مطلق: خداوند از هر حیث بی‌نیاز است و به هیچ‌چیز و هیچ‌کس وابسته نیست.
 مرجعیت مطلق: همه موجودات برای رفع نیازهای خود به او رجوع می‌کنند.
 ثبات و استواری: خداوند دارای کمال مطلق بوده و هیچ نقص و زوالی در او راه ندارد.
 نفوذناپذیری: هیچ نیرویی در ذات و صفات او تأثیرگذار نیست و او از هر جهت مستقل است.

✅ تحلیل تفسیری و ارتباط با سایر آیات
واژه «صَمَد» در تفاسیر کهن، به ویژه در روایات اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، چنین توضیح داده شده است:
«الصمد الذی لا جوف له» (صمد کسی است که درون ندارد، یعنی در ذات خود بی‌نقص است).
«الصمد الذی انتهی السؤدد إلیه» (صمد کسی است که نهایت سیادت و بزرگی به او ختم می‌شود).
افزون بر آیه مذکور، سایر آیاتی که بر بی‌نیازی و مرجعیت مطلق خداوند تأکید دارند، می‌توانند در تفسیر «صَمَد» راهگشا باشند، از جمله:
✅ «وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ.» (إخلاص: 4)
که تأکیدی بر بی‌مانندی خداوند است.

✅ «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ.» (فاطر: 15)
که بی‌نیازی خداوند را در برابر نیازمندی مطلق مخلوقات بیان می‌کند.

✅ «وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ.» (محمد: 38)
که به استقلال بی‌چون‌وچرای الهی اشاره دارد.

✅ «لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ.»(شوری: 11)
که بی‌همتایی و بی‌مانندی خداوند را بیان می‌کند.

✅ «کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ.» (قصص: 88)
که بر استواری و جاودانگی او تأکید دارد.

✅ ارتباط «صَمَد» با سایر اسماء الهی
نام «صَمَد» در ارتباط با سایر اسماء الهی همچون الغنی، الواحد، القوی و القیوم معنا پیدا می‌کند. این واژه نمایانگر غنای مطلق خداوند و استقلال بی‌چون‌وچرای اوست که در تعارض کامل با وابستگی و نیازمندی مخلوقات قرار دارد.

✅ نقش واژه «صَمَد» در نظام توحیدی قرآن
«صَمَد» نه‌تنها به بی‌نیازی خداوند اشاره دارد، بلکه رکن مهمی در تبیین توحید مطلق است. درحالی‌که بسیاری از نظام‌های اعتقادی کهن، خدایانی را معرفی می‌کنند که خود نیازمند دیگران‌اند، قرآن با معرفی خداوند به عنوان «الصمد»، تصویری از خدای یکتا و بی‌نیاز ارائه می‌دهد که تمام هستی به او نیازمند است.

✅ نتیجه‌گیری
مفهوم «صَمَد» در قرآن، بر بی‌نیازی مطلق، استواری کامل، و مرجعیت بی‌چون‌وچرای الهی دلالت دارد. این واژه یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم توحیدی است که ذات بی‌همتای خداوند را توصیف می‌کند و نقطه تمایز عمیقی میان دیدگاه قرآنی و سایر تصورات الهیاتی قرار می‌دهد.
[ نظرات / امتیازها ]