قوله تعــــالی: {ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فی‏ سَبیلِ اللَّهِ فَمِنْکُمْ مَنْ یَبْخَلُ وَ مَنْ یَبْخَلْ فَإِنَّما یَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ وَ اللَّهُ الْغَنِیُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ ثُمَّ لا یَکُونُوا أَمْثالَکُمْ}
"شما همان مردمی هستید که چون شما را برای انفاق در راه خــــدا میخوانند بعضی از شما بخل می ورزید و هر کس بخل ورزد به زیان خود اوست و خـــــدایتعالی از خلق بی نیاز است و شما مردم فقیر و نیازمندید و اگر از حق روی بگردانید خـــــداوند بجای شما قوم دیگری را بیاورد که ایشان در اطاعت و فرمانبرداری مانند شما نباشند."
علی بن ابراهیم ذیل آیه فوق از یعقوب بن قیس روایت کرده گفت معنای آیه فوق را از حضرت صادق ع سؤال نمودم فرمود: یعنی اگر شما مردم از ولایت امیرالمؤمنین ع برگردید در عوض قومی آیند که ولایت آنحضرت را بپذیرند و آنها مانند شما مخالفت امر خــــدا نکنند و ستم به آل محمّد ننمایند بلکه فرمانبردار خـــــدا باشند و از آل محمّد ﷺ پیروی کنند و دوست آنها باشند, ای پسر قیس, خــــــداوند در عوض اشخاصیکه از ولایت و دوستی ما آل محمّد ﷺ برگشته اند طایفه ای از عجم و فرزندانشان را بیاورد که دوستدار ما اهل بیت میباشند.
اصحاب پیغمبر اکرم ﷺ وقتی آیه فوق نازل شد سؤال کردند ای رسول خـــدا اینان چه اشخاصی هستند که پــــروردگار در این آیه ذکر و یاد فرموده؟ سلمان فارسی نزدیک آنحضرت بود دست مبارکش را به سر سلمان فارسی گذاشت و فرمود: منظور این شخص و طایفه او باشند, سپس فرمود: به آن خــــدائیکه جانم در دست قدرت اوست اگر ایمان و ولایت امیرالمؤنین ع در ثریا آویخته باشد جماعتی از اهل فارس دست به آن بزنند و آن را دریابند و سپس فرمود: جماعتی از اهل بنی کنده و بنی نخع هستند و آنها طایفه ای بودند در زمان امیرالمؤمنین ع که از دوستان و موالیان آنحضرت بودند.
(پـــــروردگارا بذات مقدست و به حق عترت پیغمبر ما را هم جزو موالیان و دوستان اهل بیت کرام محسوب فرما. الهی آمین یا رب العالمین)

قوله تعــــالی: {یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَکُمْ}
"ای اهل ایمان خـــــداوند را اطاعت کنید و رسول او را هم اطاعت کنید و اعمال خود را ضایع و باطل نگردانید."
ابن بابویه از حضرت صادق ع ذیل آیه فوق روایت کرده فرمود: رسول اکرم ﷺ فرموده هر کس بگوید (سبحان الله) درختی در بهشت برای او روئیده میشود و چنین است گفتن (لااله الاالله) یا گفتن (الله اکبر).
مردی از قریش عرض کرد ای رسول خـــدا پس ما در بهشت درختان بسیاری داریم فرمود: اگر آتشی نفرستید تا آنها را بسوزاند و تلاوت فرمودند آیه فوق را.

قوله تعــــالی: {إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبیلِ اللَّهِ وَ شَاقُّوا الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمُ الْهُدی‏ لَنْ یَضُرُّوا اللَّهَ شَیْئاً وَ سَیُحْبِطُ أَعْمالَهُمْ}
آنانکه کافر شدند و راه خــــدا را بروی مردم بستند و با رسول خــــدا دشمنی و مخالفت نمودند پس از آنکه راه هدایت بر آنها روشن شد و حق را شناختند هرگز به خــــدا ضرری نمی رسانند ولی بزودی پـــــروردگار اعمال آنها را محو و نابود خواهد نمود.
مراد از (سَبیلِ اللَّهِ) در این آیه امیرالمؤمنین و فرزندان کرامش میباشد و منافقین مردم را از ولایت آن بزرگواران بازداشتند و (شَاقُّوا الرَّسُولَ) یعنی قطع کردند و بریدند ولایت اهل بیت رسول اکرم ﷺ را بعد از آنکه آنحضرت به امر خــــدای تعـــالی از مردم بر ولایت اهل بیت خود عهد و پیمان گرفت.

قوله تعـــالی: {وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّی نَعْلَمَ الْمُجاهِدینَ مِنْکُمْ وَ الصَّابِرینَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَکُمْ}
در این آیه پـــــرورگار قسم یاد میفرماید که ما شما را مورد آزمایش و امتحان در تکالیف شاقه قرار میدهیم تا آنکه معلوم کنیم کدامیک از شما در راه خـــــدا مجاهده و کوشش دارید و در رنج آن صبر و بردباری می نمائید, و اعمال و اسرار درونی شما را بیازمائیم.

قوله تعــــالی: {أَمْ حَسِبَ الَّذینَ فی‏ قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ یُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغانَهُمْ وَ لَوْ نَشاءُ لَأَرَیْناکَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُمْ بِسیماهُمْ وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ فی‏ لَحْنِ الْقَوْلِ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ أَعْمالَکُمْ}
"آیا گمان میکنند کسانیکه در دلهایشان مرض نفاق است خــــداوند هرگز کینۀ درونی آنها را آشکار نمیسازد؟ و اگر بخواهیم حقیقت ایشان را به وسیله وحی بر تو آشکار میکنیم تا به باطن آنها پی ببری و لکن امارات و علامتی است که تو ایشان را به آن بشناسی و آن طرز سخن گفتن و تغییر گفتارشان است و خــــدا کارهای شما بندگان را میداند."

محمد بن عباس ذیل آیه فوق از حضرت باقر ع روایت کرده فرمود: زمانیکه پیغمبر اکرم ﷺ, امیرالمؤمنین ع را در روز غدیر خم به جانشینی خود منصوب نمود و منافقین گفتند پیغمبر ﷺ عــــلی پسر عموی خود را بر سر دست بلند نموده که خـــــداوند آیه فوق را نازل فرمود و لحن قول عبارت از بغض و عداوت آنها با امیرالمؤمنین ع است و آنحضرت فرمود خــــــداوند از شعیان ما بر ولایت عــــلی ع عهد و میثاق گرفته و ما آنها را از لحن قول و طریق گفتار و سخنان ایشان میشناسیم.
ابن بابویه از اباعبیده روایت کرده گفت حضرت باقر ع بمن فرمود: ای اباعبیده از دشمنان ما و کذابین و دروغگویان دوری بجوئید چه آنها آنجا را که مأمور به علم و دانش بودند ترک نمودند و تکلیف کردند خود را بدانستن اخبار آسمانها, ای اباعبیده از متابعت از رفتار و اخلاق مخالفین بپرهیز و از اعمال آنها دوری بجوی همانا در نظر ما عاقل نیست کسی مگر بعد از شناختن لحن قول او, آیا میدانی لحن قول چیست؟ عرض کردم خیر, فرمود: بغض و عداوت علی بن ابیطالب ع است.
و این حدیث را نیز ابن مغازلی شافعی در مناقب از پیغمبر اکرم ﷺ روایت کرده.
در امالی از حضرت عبدالعظیم بن عبدالله حسنی روایت کرده گفت حضرت جواد ع فرمود اعتقاد شخص در تحت زبان او پوشیده و پنهانست و چون سخن بگوید آشکار میشود, و گواه این مطلب آیه شریفه است که میفرماید: (وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ فی‏ لَحْنِ الْقَوْلِ) دیگر آنکه مرد عداوت و دشمنی دارد بر هر چیزیکه به آن جاهل و نادان است , چنانچه پــــروردگار میفرماید: (بَلْ کَذَّبُوا بِمَا لَمْ یُحِیطُوا بِعِلْمِهِ).

قوله تعــــالی: {ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّهَ وَ کَرِهُوا رِضْوانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ}
این عذاب منافقین برای آنستکه از راهی که موجب خشم و غضب خـــداست پیروی کردند و راه رضا و خشنودی او را نپیمودند و پـــــروردگار هم اعماشان را محو و نابود گردانید.
محمد بن عباس ذیل آیه فوق از جابر جعفی روایت کرده گفت معنای آیه را از حضرت باقر ع سؤال نمودیم فرمود: منافقین از عـــــلی ع کراهت داشتند و حال آنکه علی مورد رضای خــــدا و رسول اوست و خـــــداوند ولایت امیرالمؤمنین ع را در روزهای جنگ احد و بدر و حنین و تحت شجره و روز ترویه و روز غدیر خم ابلاغ فرمود و درباره ولایت عــــلی بیست و دو آیه نازل گردید و پیغمبر اکرم ﷺ آن ولایت را در مسجد الحرام و در جحفه و غدیر خم محکم نمود و از آنها عهد و پیمان گرفت.

قوله تعــــالی: {فَکَیْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِکَةُ یَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ}
پس چگونه است حال این منافقین بر اثر اینکه عهد خــــدا و رسولش را در بارۀ عــــلی ع نقض کردند و نگاهداری نکردند امی را که خـــــداوند بر آنها محکم گردانیده بود آنها چه جواب می دهند هنگامیکه فرشتگان جان ایشان را بگیرند و بسوی آتش دوزخ بکشند و آنها را بزنند و از پس و پیش آنانرا به دوزخ ببرند.

قوله تعـــالی: {ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذینَ کَرِهُوا ما نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطیعُکُمْ فی‏ بَعْضِ الْأَمْرِ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ}
"این (برگشتن از دین) بدین سبب بود که به دشمنان قرآن پنهانی گفتند ما البته با شما بر مخالفت پیغمبر هستیم و تا بتوانیم با شما (بر مخالفت) موافقت میکنیم و خــــداوند بر اسرار نهانی آنها آگاهست"

این آیه درباره اولی و دومی نازل شده و آنچه پـــــروردگار نازل کرده ولایت امیرالمؤمنین ع است و آ«ها و تابعین و پیروانشان از نزول آیۀ ولایت کراهت حاصل نمودند.
حضرت صادق ع فرمود: به خـــــدا قسم این آیه در حق ابوبکر و عمر نازل شده چه آنها به بنی امیه گفتند مگر شما با ما عهد و پیمان نبستید که بعد از پیغمبر اکرم ﷺ خلافت برای ما باشد و خمس را به بنی هاشم ندهیم و اگر خمس را به ایشان بدهیم مستغنی و بی نیاز میشوند؟ بنی امیه گفتند ما بر عهد و پیمان خود باقی هستیم و از شما اطاعت میکنیم و نمی گذاریم خمس به بنی هاشم برسد و آنچه را خــــداوند در باره ولایت و اطاعت علی بن ابیطالب واجب و نازل فرموده قبول نداریم و هرگز زیر بار ولایت نخواهیم رفت.
سپس حضرت صادق ع فرمود: ابوعبید, جراح کاتب و نویسنده آنها بود و به با این شرایط در حیات پیغمبر چنین عهد و پیمانی بستند و خـــــداوند آیه ذیل را بعد از عقد قرارداد ایشان نازل نمود و پیغمبرش را از اسرار درونی آنها در این آیه و آیاتی دیگر در سوره زخرف خبر داد و آگاه نمود: (أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ أَمۡ یَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَیۡهِمۡ یَکۡتُبُونَ)
"منافقین بر کفر و ارتداد خود و برگردانیدن خلافت و ولایت از امیرالمؤمنین ع تصمیم پنهانی گرفتند و ما هم بر کیفر و انتقام ایشان, آیا گمان میکنند که سخنان سری و پنهانی که بگوش هم میگویند را نمی شنویم؟ بلی میشنویم و رسولان ما فرشتگان همانوقت آنرا مینوسند."

قوله تعـــالی: {إِنَّ الَّذینَ ارْتَدُّوا عَلی‏ أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمُ الْهُدَی الشَّیْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلی‏ لَهُمْ}
"آنانکه پس از بیان شدن حقیقت, راه هدایت بر آنها باز بوده اما پشت کرده و مرتد شدند, شیطان کفر را در نظرشان جلوه گر ساخت و به آمال و آرزوهای دراز فریبشان داد."

در کافی ذیل آیه فوق از حضرت صادق ع روایت کرده فرمود: این آیه نازل شده در حق اولی و دومی و سومی چه آنها بر اثر ترک ولایت امیرالمؤمنین ع از ایمان برگشتند و مرتد شدند و نیز در حق تابعین و پیروان ایشان جاری است و مراد از شیطان در این آیه دومی است چه مردم را وسوسه کرد و نگذاشت آنها بر ولایت امیرالمؤمنین ع ثابت و برقرار بمانند.

قوله تعــــالی: {أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلی‏ قُلُوبٍ أَقْفالُها}
"آیا (منافقان) در آیات قرآن تفکر نمیکنند یا بر دلهایشان, خود قفل زده اند؟"

در محاسن از سلیمان بن خالد روایت کرده گفت حضرت صادق ع فرمود ای سلیمان برای تو قلب و مسامعی است اگر مشیت خــــداوند تعلق بگیرد که بنده ای را هدایت کند گوش و دل او را باز و مفتوح میکند و هرگاه غیر آن را برای بنده ای اراده فرماید مسامع دل او را می بندد و آنشخص دیگر صالح و شایسته نگردد و آیه فوق را تلاوت نمودند.