داریوش بیضایی
[ همه پیام ها ] پیام های داريوش بيضايي (1 مورد)
  سوره بقرة آیه 1 - کلامی بسیار مهم در مورد رای به تفسیر قرآن از مرحوم علامه استاد آیت الله حاج سید ابراهیم بروجردی رحمة الله علیه
بسم الله الرحمن الرحیم
نکته بسیار مهمی که لازم است تذکر دهم آنستکه خوانندگان گرامی بدانند که روش تفسیر بنده در تفسیر قرآن فقط طبق امر و دستور پروردگار و ائمه معصومین میباشد چنانچه خداوند در سوره آل عمران آیه 5 می‌فرماید: و ما بعلم تاویل (تاویل متشابهات قرآن را کس نداند جز خداوند و ائمه اطهار).
ابن بابویه در فقیه بسند خود از رسول اکرم(ص) روایت کرده که حضرت فرمود: خداوند جدال کنندگان در دین و قرآن را بزبان هفتاد پیغمبرش لعنت نموده و فرمود هر کس در آیات قرآن جدل کند کافر است زیرا خداوند بصراحت می‌فرماید ” و ما یجادل فی آیات الله الاالذین کفروا ” هر آنکه قرآن را برای خود تفسیر کند بخداوند افترا و دروغ بسته.
و عیاشی در تفسیرش بسند خود از حضرت باقر(ع) روایت کرده فرمود: هر که به رای خود قرآن را تفسیر کند اگر بر سبیل اتفاق راست گفته باشد اجر و پاداشی نخواهد داشت و اگر خطا کند آن مقدار از خداوند دور شود که آسمان از زمین دور است و فرمود آنچه را یقین دارید که از ما رسیده بگویید و از گفتار هر چه نمی دانید پرهیز کنید چرا که خداوند داناتر است.
و نیز عیاشی بسند دیگر خود از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود: چه بسیار دور است تفسیر قرآن از عقل های مردم.
و بسند دیگر از حضرت رضا(ع) روایت کرده فرمود: اظهار نظر در قرآن و کتاب خدا کفر است.
و در کافی بسند خود از حضرت صادق(غ) روایت کرده فرمود: نمی زند کسی آیه ای از آیات قرآن را به آیه دیگر مگر آنکه کافر میشود.

در بصائر الدرجات بسند خود از سعدبن ظریف خفاف روایت کرده عرض کردم خدمت حضرت باقر(ع) در حق کسیکه از شما علوم و احکامی را یاد گرفته سپس آن را فراموش کند چه میفرمایید؟
حضرت فرمودند: حجتی بر او نیست, حجت بر کسی است که احادیثی از ائمه شنیده باشد و انکار کند و یا روایتی از ناحیه ما به او رسیده باشد و آن را تکذیب کند و به آن اعتقاد نکند در اینصورت آن شخص کافر است اما آنکه احادیث ما را فراموش کرده حجت از او برداشته شده است.
و نیز بسند دیگری از امیرالمومنین(ع) روایت کرده فرمود به اصحاب خود, بر شما باد بدوری کردن از تفسیر قرآن به رای خودتان و بدانید آنچه را که ما گفته ایم چه بسیار تفسیریست که شباهت دارد به گفتار بشر و حال آنکه قرآن کلام خدا است و هرگز مشابه گفتار خلق نباشد چنانچه مخلوقات شباهتی بخالق خود ندارند و افعال خدا هم به افعال بشر شبیه نیست پس کلام خداوند هم شباهتی به گفتار عام نخواهد داشت و هر گاه به رای خود تفسیر کنید گمراه و هلاک خواهید شد.
از این جهت ما در این تفسیر از نقل نظر و رای فاسده مردم و بیانات فلاسفه و عرفا دوری جسته و صرفنظر نمودیم و هرگز بیان نکردیم چه این عمل تجاوز کردن از امر خداوند و ائمه باشد چنانچه بیان شد بر خلاف بعضی از معاصرین و مفسرین که آنان اساسشان در تفسیر بر سفسطه و مغالطه باشد عقل و منطق را شاهد گفتار و رای خویش قرار میدهند ولی بطور کلی از دایره استدلال و اصول دانش دور گشته و لذا هر گاه به احادیث و روایات و فرموده های آل عصمت و طهارت ائمه هدی بر میخورند اگر آنها را مطابق سلیقه و مقصود خود نیابند یا آن حدیث را تکذیب و یا صرفنظر کنند و آن احادیث را گاهی به ضعف سند و زمانی به ضعف دلالت و بعضی اوقات نسبت دادن به راویان به غلو و چیزهای دیگر عاقبت تکذیب و یا تحلیل غلط بکنند خود را در زمره اشخاصیکه خداوند در آیه 48 سوره نساء فرموده قرار میدهند ” یحرفون الکلم عن مواضعه”
و این جماعت هر وقت موضوع و مطلبی را خواستند رواج بدهند کتاب و قرآن را به میل و هوای نفسانی خود تفسیر و تاویل کنند تا شاهد مدعای باطل خویش باشند اینها کسانی هستند که پروردگار در حق آنها می‌فرماید ” فویل للذین یکتبون الکتاب بایدیهم ثم یقولون هذا ما عندالله و ما هو
[ همه نکته ها ] نکته های داريوش بيضايي (138 مورد)
  سوره شرح آیه 1 - یکی از دلایل نزول. سوره
أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ وَ وَضَعْنا عَنْکَ وِزْرَکَ الَّذی أَنْقَضَ ظَهْرَکَ وَ رَفَعْنا لَکَ ذِکْرَکَ
ای رسول گرامی آیا ما تو را شرح صدر و همت بلند نکردیم
رسول اکرم(ص) در اثر عداوت جن و انس با حضرتش دلتنگ و ملول بود و پروردگار با نزول آیات و وعده فتح و فیروزی دل مبارک او را خوش و روشن گردانید.
در بصائر الدرجات از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود: خداوند بولایت امیرالمومنین(ع) دل مبارک پیغمبر اکرم(ص) را روشن نمود و در اثر فتح مکه و اسلام آوردن قریش سینه حضرتش را باز و باو توانایی داد.
آیا بار گرانت را فرو ننهادیم یعنی تکلیف بر تو آسان کردیم یا بار گران از دل تو برداشتیم بسبب آمرزیدن گناه امت, چه گناه امت بار گرانی بود بر دل پیغمبر اکرم(ص) خداوند آن را برداشت و بعضی گفتند وضع بمعنای عصمت است ووزر بمعنای گناه یعنی تو را معصوم قرار دادیم و گناه از تو سر نخواهد زد و بار سنگین جنگها را که پشت را می شکست بواسطه یاری علی(ع) برداشتیم و نام نیکوی تو را در عالم بلند کردیم.
  سوره نوح آیه 12 - یکی از فواید استغفار
در کافی از سعید بن یسار روایت کرده گفت حضور حضرت صادق(ع) عرض کردم از برای من فرزند متولد نمی‌شود فرمود: هر شب صد مرتبه استغفار کن و اگر فراموش کردی در روز بگو چه خداوند می‌فرمایند:
(وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهاراً)
استغفار کنید تا خداوند شما را بمال بسیار و پسران متعدد کمک فرماید و باغهای خرم و نهرهای جاری بشما عطا کند.
  سوره نبا آیه 17 - روز قیامت مردم بر ده نوع محشور میشوند
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کانَ میقاتاً یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً وَ فُتِحَتِ السَّماءُ فَکانَتْ أَبْواباً وَ سُیِّرَتِ الْجِبالُ فَکانَتْ سَراباً
روز قیامت که روز فصل خصومت است اعلام آن روز وعدگاه خلق است یعنی آنچه خداوند وعده فرموده در آنروز انجام گیرد روزی که در صور دمند مردگان زنده شده و فوج فوج بمحشر در آیند.
معاذ جبل گفت در خانه ابو ایوب انصاری از رسول خدا معنای آیه را سوال نمودم فرمود ای معاذ از کار بزرگی سوال کردی روز قیامت مردم بر ده نوع محشور شوند خدایتعالی برای هر نوعی علامتی معین فرموده تا تمیز داده شوند مومنین از یکدیگر, بعضی بصورت بوزینه و بعضی خوک و بعضی سرنگون و بعضی کور که باین طرف و آنطرف میروند و می افتند و راه را نمی بینند و بعضی کر و گنگ و طایفه ای زبانهایشان بر سینه افتاده و بعضی دست و پای بریده و بعضی را بروی درخت آتش نشانیده اند و بعضی را لباس قطران بپوشانند و وطایفه ای بوی عفونت مانند بوی مردار از ایشان بیرون آید آنهایی که بصورت بوزینه محشور میشوند کسانی هستند که سخن چین و تمام بودند در دنیا و اهل رشوه خواران با صورت خوک باشند و رباخواران سر نگون بمحشر آیند و قاضیان کور وارد محشر میشوند و کران و کنگان مردمانی هستند که عبادت ریا بجا می آورند و علمایی که عمل بعلم خود نکردند وارد محشر میشوند در حالتیکه زبانهای خود را جویده و بروی سینه های ایشان افکنده شده و کسانی که همسایگان خود را اذیت و آزار میکنند دست و پا بریده وارد محشر شوند و آنهایی که سعایت میکنند از برای مردم نزد پادشاهان و امرا, بر درختهای آتشین آویخته شده و به محشر آیند و کسانیکه در دنیا مشغول شهوترانی و لذات حرام بودند در محشر بوی عفونتی از آنها خارج شوند که اهل محشر از آن بوی متاذی شوند و متکبرین و گردنکشان را لباس قطران و آتشین بپوشانند و وارد محشر کنند.
[ همه تفسیر ها ] تفسیر های داريوش بيضايي (26 مورد)
  سوره واقعة آیه 1 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ لَیْسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ
هنگامیکه قیامت واقع گردد و در وقوعش هیچ ریب و کذب نیست آن روز قومی را بدوزخ فرو بردو خوار و ذلیل کند و طایفه ای را بدرجات بهشت سربلند و رفیع گرداند.
ابن بابویه ذیل آیه فوق از حضرت امام زین العابدین (ع) روایت کرده فرمود هر کس پند نگیرد به موعظه های خداوند خارج شود از دنیا با حسرت و پشیمانی و سوگند بخدا نیست دنیا و آخرت مگر مانند دو کفه ترازو هر کدام که سنگین تر شود آن یکی سبب گردد.
  سوره الرحمن آیه 1 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
الرحمن علم القرآن خلق الانسان علمه البیان
چون این سوره مشتمل بر تعدد نعمتهای دنیا و آخرت است لذا افتتاح فرمود آنرا باسم الرحمن چه الرحمن کسی است که رحمت او وسعت دارد برای هر موجود و مخلوق خواه آن مخلوق کافر باشد یا مومن و از اینجهت توصیف نمیکنند کسی را باین اسم جز خدایتعالی و مقدم داشت تعلیم قرآن را زیرا آن اجل و اشرف نعمتها است و قرآن اساس دین و منشا شرع و اعظم وحی واعز کتب آسمانی است چنانکه فرمود پیفمبر اکرم (ص) شریفترین امت من حاملین قرآن می باشند و درحدیث دیگر فرمود یاد بگیرید قرآن را و یاد بدهید آنرا بمردم چه در قرآن تمام حقایق آسمانی مندرج است و گویا این آیه جواب قریش است هنگامیکه نازل شد آیه (و اذا قیل لهم اسجدواللرحمن قالوا و ما الرحمن) گفتند ما رحمانی نمیشناسیم جز صاحب یمامه که اسم او رحمن است ! این آیه جواب آنها و کسانی است که گفتند قرآن را بعضی از افراد بشر به محمد(ص) تعلیم و یاد داده اند پروردگار فرمود رحمن همانکسی است که قرآن را برسولش محمد آموخت و انسان را از عدم بوجود آورد و باو نطق و بیان آموخت.
طبرسی از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود بیان, اسم اعظم خداوند است که باو دانسته میشود
هر چیزی و از حسین بن خالد روایت کرده گفت معنای آیه فوق را از حضرت رضا(ع) سوال نمودم فرمود خداوند قرآن را بر رسولش محمد تعلیم فرمود و مقصود از انسان در اینجا وجود مقدس امیرالمومنین (ع) است و پروردگار بآنحضرت آموخت بیان هر چیزیکه مردم بآن محتاجند از احکام دین و دنیا و معاش و معاد و احبار گذشته و حوادث آینده.
  سوره ملک آیه 7 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
إِذا أُلْقُوا فیها سَمِعُوا لَها شَهیقاً وَ هِیَ تَفُورُ تَکادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ کُلَّما أُلْقِیَ فیها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ یَأْتِکُمْ نَذیرٌ قالُوا بَلی‏ قَدْ جاءَنا نَذیرٌ فَکَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ فی‏ ضَلالٍ کَبیرٍ وَ قالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما کُنَّا فی‏ أَصْحابِ السَّعیرِ
در این آیه ها دوزخ را توصیف می کند و می‌فرماید چون کافران را بدوزخ افکنند فریاد منکری مانند آواز خران از آتش بشنوند و عذاب آنها افزون گردد و از اثر هول آن صدا نزدیک است که دوزخ شکافته و قطعه قطعه شود در اثر خشم کردن بر کافران و هر فوجی از کافران را که در دوزخ افکنند خازنان دوزخ به آنها گویند آیا پیغمبری برای راهنمایی شما نیامده ایشان گویند بلی رسولان حق بسوی ما آمدند ولی ما آنها را تکذیب کرده و گفتیم خداوند چیزی نفرستاده و شما دروغ می گویید در ظلالت و گمراهی هستید آنگاه اهل دوزخ با تاسف به یکدیگر می گویند اگر ما در دنیا سخن پیغمبران را شنیده و یا به دستور عقل رفتار می نمودیم امروز از دوزخیان نبودیم و در آن دوزخ به گناه خود اعتراف کنند و اعتراف آنها بر خودشان حجت باشد در آن وقت خطاب رسد که ای اهل دوزخ از رحمت خدا دور باشید.

ابن بابویه ذیل آیه مزبور از ابی بصیر روایت کرده گفت مردی از حضرت صادق(ع) سوال نمود برای چه خداوند رسولان و پیغمبرانی بسوی مردم فرستاد؟
حضرت فرمود تا آنکه حجتی نباشد از برای آنها بر خداوند تا نگویند ترساننده و بشارت دهنده ای بسوی ما نیامد آیا نمی شنوی پروردگار می فرماید از گفتگو مالک دوزخ به اهل جهنم" الم یاتکم نذیر قالو" آیا پیغمبر و ترساننده ای بسوی شما نیامد آنها می گویند بلی رسول حق بسوی ما آمد.